แนวคิดและหลักการไบโอไรท์ (Bio-Right)
ความเป็นมา
องค์การพื้นที่ชุ่มน้ำได้พัฒนาและดำเนินการแนวคิด “ไบโอ-ไรท์” มากว่า 10 ปี โดยในขั้นต้นมีเป้าหมายเพื่อการฟื้นฟูป่าชายเลนและพื้นที่พรุในประเทศอินโดนีเซีย และการอนุรักษ์นกน้ำในประเทศมาลี หลังจากนั้นได้มีการประยุกต์ใช้แนวคิดดังกล่าวในโครงการขององค์การพื้นที่ชุ่มน้ำนานาชาติหลายๆ โครงการ เช่น Green Coast project โครงการ Wetlands and Poverty Reduction Programme และโครงการด้านการอนุรักษ์อื่นๆ
แนวคิด
- แนวคิดไบโอ-ไรท์ มีพื้นฐานคือ ชุมชนท้องถิ่นมีสิทธิเหนือทรัพยากรธรรมชาติที่อยู่ในพื้นที่
- ไบโอ-ไรท์ เป็นกลไกทางการเงินที่เชื่อมโยงระหว่างการปรับปรุงความเป็นอยู่กับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ
หลักการดำเนินการ
แนวคิดไบโอ-ไรท์ เปรียบเหมือนการติดต่อธุรกิจ ระหว่างผู้ซื้อคือผู้ที่ได้รับประโยชน์จากระบบนิเวศน์ และผู้ขายคือชุมชนท้องถิ่น โดยมีขั้นตอนหลัก 3 ขั้นตอน คือ
- ชุมชนท้องถิ่นได้รับการสนับสนุนเงินทุนในรูปของเงินยืมเพื่อการพัฒนาด้านเศรษฐกิจ โดยชุมชนอาจจะใช้เงินทุนสำหรับการส่งเสริมกิจกรรมที่กำลังดำเนินการอยู่ หรือส่งเสริมอาชีพเสริมที่เป็นทางเลือกใหม่ๆ ซึ่งไม่ส่งผลเสียต่อสิ่งแวดล้อมในพื้นที่
- ชุมชนจ่ายเงินที่ยืมและดอกเบี้ยคืนในรูปของการดำเนินกิจกรรมด้านการอนุรักษ์ทรัพยากร ธรรมชาติในพื้นที่ เช่น การปลูกป่า การปกป้องดูแลพื้นที่ป่าและหยุดกิจกรรมการใช้ประโยชน์พื้นที่ที่ไม่ยั่งยืน ฯลฯ
- ถ้าการดำเนินกิจกรรมการอนุรักษ์ประสบผลสำเร็จและมีความยั่งยืน เงินทุนที่ยืมไปจะเปลี่ยนเป็นเงินที่จ่ายให้แก่ชุมชนและชุมชนสามารถนำเงินดังกล่าวไปใช้เป็นเงินทุนหมุนเวียนได้ต่อไป
